Ortofotomapa z Geoportalu jako podkład

Pobierasz bezpłatnie arkusz ortofotomapy (GeoTIFF) z Geoportalu i otwierasz go w Mapperze jako podkład z georeferencją.

Film bez dźwięku. Oryginał na Dysku Google.

Po co

Ortofotomapa (zdjęcie lotnicze dopasowane do mapy) pokazuje dzisiejsze polany, wyręby, młodniki i zabudowę. GUGiK udostępnia ją bezpłatnie w arkuszach. Plik jest w formacie GeoTIFF, czyli ma w sobie georeferencję, więc Mapper sam ustawi go we właściwym miejscu. Nie trzeba niczego dopasowywać ręcznie.

Film (z 2022 r.) pokazuje pobieranie w Geoportalu. Na końcu jest notatka: „GeoTIFF do bezpośredniego wczytania jako podkład do OOMappera”. Samego otwierania w Mapperze na filmie nie ma — opisujemy je niżej.

Krok po kroku

Pobieranie z Geoportalu

Na geoportal.gov.pl otwórz moduł Pobierz dane (dziś: mapy.geoportal.gov.pl/imapnext/imap/index.html?moduleId=modulPD; na filmie zwykła mapa mapy.geoportal.gov.pl/imap/Imgp_2.html). Przybliż swój teren.
W oknie Zawartość mapy → Warstwy rozwiń Dane do pobrania → Ortofotomapa i zaznacz Ortofotomapa wg aktualności. Pozostałe warstwy możesz wyłączyć, żeby nie zasłaniały.
Na mapie pojawi się zielona siatka arkuszy z ich godłami (np. N-34-139-D-a-1-1).
Kliknij na mapie w miejsce, które Cię interesuje. W okienku wybierz WMS, Ortofotomapa wg aktualności.
Pojawi się lista arkuszy z tego miejsca, pogrupowana według roku (Aktualność 2021, Aktualność 2020…). Kliknij arkusz (plusik), żeby zobaczyć szczegóły.
Sprawdź Wielkość piksela i Układ współrzędnych, potem kliknij Pobierz plik danych dla tej sekcji. Przeglądarka pobierze plik .tif (na filmie 331 MB).
Zapisz plik w folderze z plikami .omap (tym samym co wzorcówka i Twój plik trasy). Najlepiej zostaw mu nazwę nadaną przez Geoportal, np. 81435_1421062_N-34-139-D-a-1-1.tif.

Otwieranie w Mapperze

Otwórz swój plik trasy (ma już georeferencję EPSG:2180 z wzorcówki).
Podkłady → Otwórz podkład... → wybierz pobrany plik .tif.
W oknie Otwieram … zostaw zaznaczone Zgodnie z georeferencją (GeoTIFF) → Otwórz.
W oknie Wybierz układ odniesienia zostaw Z pliku podkładu → OK. Zdjęcie ułoży się samo na swoim miejscu, także gdy arkusz jest w innym układzie (np. PL-2000) niż mapa.
W Podkłady → Okno ustawień podkładu (Ctrl+Shift+9) możesz zmniejszyć Krycie albo wyłączyć podkład (kolumna Pokaż). Zapisz plik (Ctrl+S).

Skróty klawiszowe

Skrót	Działanie w Mapperze
Ctrl+Shift+9	Podkłady → Okno ustawień podkładu
F10	Widok → Ukryj wszystkie podkłady (i z powrotem)
Ctrl+S	Zapisz

Jak jest teraz (2026)

Sprawdzone w październiku 2026:

Pobieranie działa tak samo. Ortofotomapa jest bezpłatna, warstwy w Dane do pobrania → Ortofotomapa to Ortofotomapa wg aktualności, Ortofotomapa wg rozdzielczości, Ortofotomapa prawdziwa i Ortofotomapa ukośna. Okienko po kliknięciu nadal ma link Pobierz plik danych dla tej sekcji. Nowa przeglądarka map Geoportalu może wyglądać inaczej niż na filmie.
Nowe arkusze są w układzie PL-1992 (EPSG:2180), tym samym co mapa Manewrów. Starsze bywają w PL-2000 (jak arkusz na filmie: PL-2000:S7). Mapper poradzi sobie z oboma (krok 11).
Do mapy 1:25 000 wystarczy piksel 0,25 m: arkusz ma ok. 2,3 × 2,4 km i ok. 45 MB. Arkusz z pikselem 0,05 m (jak na filmie) ma kilkaset MB, a obejmuje tylko kilkaset metrów. Wybieraj RGB, nie CIR (CIR to fałszywe kolory z podczerwienią).
Teren na styku kilku arkuszy: narzędzie Pobierz dane z usługi WCS (lewy pasek narzędzi) wycina jeden plik z obszaru do ok. 7 km². Tej drogi nie sprawdzaliśmy w Mapperze.

Uwagi

Mapper wczytuje cały obraz do pamięci. Kilka arkuszy po kilkaset MB potrafi zamulić komputer. Zaczynaj od 0,25 m.
Plik .tif z Geoportalu ma georeferencję w środku. Nie potrzebuje pliku .tfw.
Mapper zapamiętuje podkład po nazwie i położeniu pliku. Nie zmieniaj nazwy i nie przenoś pliku po dodaniu go jako podkładu. Inaczej przy otwarciu zobaczysz „Przynajmniej jeden szablon nie został odnaleziony”, a nazwa podkładu w oknie ustawień podkładu będzie czerwona (kliknij ją, żeby wskazać plik).
Mapper nie wyświetla usług WMS/WMTS. Ortofotomapę trzeba pobrać jako plik.

W procedurze 2026

Zdjęcie lotnicze albo satelitarne całego terenu Manewrów jest już we wzorcówce i w Twoim pliku trasy. Przygotował je sędzia razem z innymi podkładami (skan mapy, lidar). Pobierasz je raz z Dysku (patrz procedura, A2). Zwykle nie musisz niczego pobierać z Geoportalu.
Sam pobierasz wtedy, gdy chcesz czegoś, czego we wspólnych podkładach nie ma: nowszego albo dokładniejszego zdjęcia okolic swoich punktów, zdjęcia z innej pory roku, terenu poza obszarem podkładów.
Taki podkład dodajesz do swojego pliku trasy (np. H.omap), nie do wzorcówki. Plik .tif trzymaj w tym samym folderze co pliki .omap, bez podfolderów, i nie zmieniaj jego nazwy.
Inni nie mają tego pliku. Gdy sędzia otworzy Twój plik trasy, Mapper ostrzeże o brakującym podkładzie. To nic złego, ale daj sędziemu znać. Jeśli zdjęcie przyda się wszystkim, sędzia doda je do wzorcówki i na Dysk.
Na podstawie zdjęcia rysujesz w części mapy Aktualizacje (np. 405 Las, 406 Młodnik, 416 Granica lasu, zakrywacz 415.1 na wycięty las).