Manewry 2026 — wspólna praca nad mapą i punktami

Dla kogo: część A — autorzy tras, część B — sędzia główny.

Jak to działa (w skrócie)

• Każda trasa ma swój plik: H.omap, HK.omap, AZ.omap, AL.omap, T1.omap, T2.omap, B1.omap, B2.omap. Edytuje go tylko autor trasy (sędzia — wyjątkowo i po uzgodnieniu z autorem).
• Jest jedna wzorcówka: wzorcowka_2026.omap. Zastępuje dawne wzorcowka_all i wzorcowka_markery.
  • Ma osobną część mapy dla każdej trasy. Każda taka część jest połączona z plikiem trasy i sama wczytuje jego nowsze wersje. Nikt jej już nie uzupełnia ręcznie.
  • Zawiera wszystko naraz: punkty, numery PK, kody markerów, stowarzyszy, aktualizacje mapy. Między „widokiem numerów” a „widokiem markerów” przełączasz się jednym kliknięciem (Widoki symboli).
• Wzorcówkę edytuje tylko sędzia. Nie trzeba „rezerwować" plików mailem — każdy pracuje na swoim pliku.
• Pliki wymieniamy jak dotąd przez Dysk Google (pobierz / prześlij).

Pliki

Jeden folder na Dysku i jeden folder u siebie — te same nazwy, bez podfolderów.

Nie zmieniaj nazw plików — wzorcówka szuka pliku trasy po nazwie, w tym samym folderze co ona.

Część A — autor trasy

A1. Program

• Zainstaluj Mappera w wersji „Manewry" od sędziego (Windows / macOS / Linux). Wszyscy używamy tej samej wersji. Poznasz ją po żółtym pasku „Manewry SKPB” na ekranie startowym i po napisie „Manewry SKPB” na pasku tytułu okna.
• Zwykły Mapper 0.9.x (także na Androidzie w terenie) też otworzy Twój plik. Nie będzie w nim tylko automatycznego odświeżania, ostrzeżeń i widoków symboli (patrz A10).

A2. Pierwsze uruchomienie

1. Z Dysku pobierz do jednego folderu (np. Dokumenty/Manewry2026): swój plik trasy, wzorcowka_2026.omap i podkłady.
2. W przeglądarce ustaw „Pytaj, gdzie zapisać każdy plik przed pobraniem" (Chrome: Ustawienia → Pobrane pliki). Przy kolejnych pobraniach nadpisuj stary plik. Inaczej powstanie H (1).omap, którego nikt nie znajdzie.
3. Otwórz swój plik (Plik → Otwórz...). Podkłady i wzorcówka są już w nim dodane jako podkłady (menu Podkłady → Okno ustawień podkładu).
4. Twoja trasa nie pojawi się dwa razy — we wzorcówce-podkładzie Twoja własna część jest pomijana.

A3. Części mapy w Twoim pliku

Twój plik ma trzy części mapy. Przełączasz je na pasku Części mapy albo w Oknie części mapy (Widok → Okno części mapy, Ctrl+Shift+5).

• Trasa — gotowe elementy trasy: PK, numery PK, kody markerów, linia trasy, stowarzysze z kodami, markery do likwidacji. To widzi wzorcówka.
• Aktualizacje — poprawki mapy (drogi, płoty, młodniki…). Też trafiają do wzorcówki (jako osobna część), żeby inni je widzieli.
• Robocze — szkice i pomysły. Nie trafiają nigdzie.
• Mapa uczestnika: zakrywacz wokół kształtu mapy i brzeg kartki rysuj w części Aktualizacje. Wycinki do wpasowania (przesunięte, obrócone, odbite kopie mapy) rób na koniec w kopii pliku do druku (Plik → Zapisz jako..., np. H_druk.omap), bo we wzorcówce leżałyby na cudzych trasach. Na Dysk dalej wysyłasz H.omap. Instrukcje krok po kroku: https://mapper.nalajcie.org/wiedza/.

Rysujesz zawsze w aktualnej części — jej nazwa jest na pasku „Części mapy" (w oknie części mapy jest pogrubiona; gdy zaczynasz rysować, okno samo zaznacza aktualną część).

Przenoszenie obiektów do innej części, bez zmiany ich położenia (np. gotowego punktu z „Robocze" do „Trasa"): zaznacz je → w Oknie części mapy kliknij prawym przyciskiem część docelową → Przenieś tutaj wybrane obiekty (albo Mapa → Przenieś wybrane obiekty do → …).

Kliknięcie obiektu z innej części przełącza na tamtą część — także przy zaznaczaniu ramką. Gdy klikniesz punkt lub tekst z części zablokowanej (kłódka), zaznaczenie się nie zmieni, a w Oknie części mapy mrugnie wiersz tej części — tam ją odblokujesz. Linia z zablokowanej części też mruga wierszem, ale klik działa jak w puste miejsce (odznacza); powierzchnie są pomijane.

Okno części mapy — skróty: kliknięcie nagłówka z okiem pokazuje wszystkie części (albo tylko aktualną), z kłódką — odblokowuje wszystkie (albo blokuje wszystkie poza aktualną), z kolorem — włącza/wyłącza kolorowanie według części (F9). Po najechaniu myszą na każde pole pojawia się podpowiedź.

A4. Symbole

Symbole są po polsku; po najechaniu myszą (albo F1) pojawia się krótki opis. Wszystkie są w legendzie na końcu.

Trasa: - Własną trasę rysuj standardowymi fioletowymi symbolami: 701 Start, 702 Punkt kontrolny (PK), 703 Numer PK, 704 Linia trasy, 706 Meta. Twoja mapa drukuje się wtedy jak zwykła mapa uczestnika, a wzorcówka sama pokaże trasę w kolorze Twojej trasy. - Stowarzysze: 720.2 Stowarzysz. - Kody markerów: przy PK — 720.1 Kod markera PK, przy stowarzyszu — 720.4 Kod markera stowarzysza (zawsze czarny). - Marker do likwidacji: 720.9. Uwagi: 729.2 Uwagi. - Kodów 2-znakowych nie wpisuj — w dniu zawodów sędzia wpisze je w miejsce kodów markerów (B5). - Symboli 721.x–728.x („PK H", „Numer PK HK", …) nie używaj — są dla wzorcówki.

Aktualizacje mapy (część Aktualizacje) — symbole wyglądają jak na mapie topograficznej 1:25 000, na której jest mapa uczestnika (grubości zmierzone na skanach):

Co	Symbole
drogi i ścieżki	502 droga utwardzona, 503 droga gruntowa ulepszona (podwójna linia), 504 droga gruntowa (ciągła), 505 droga polna / leśna (długie kreski), 506 ścieżka (krótkie kreski), 507 ścieżka słabo widoczna, 509 przecinka / linia oddziałowa
rzeźba	101 poziomica, 102 poziomica zgrubiona, 103.0 / 103.1 poziomica pomocnicza (długie / krótkie kreski), 104 kreska spadu, 105 opis poziomicy, 106.0 / 106.1 / 106.2 skarpa, 107 wał ziemny, 109 wąwóz, 110 mały rów erozyjny
wody	301 woda i 301.1 linia brzegowa, 302 oczko wodne, 305 rzeka / strumień, 306 rów / strumyk, 307 rów okresowy, 308 / 309 / 310 / 310.1 bagna, 311 teren podmokły (czarne „‖” w rozstawie) i 311.1 pojedynczy znak „‖”, 312 studnia, 313 źródło
las	405 Las (szary jak na podkładzie), 406 Młodnik, 416 Granica lasu / roślinności (kropki), 415.1 Zakrywacz podkładu (białe pole) i 503.5 Zakrywacz – liniowy (biała linia) — zakrywają to, czego już nie ma
obiekty	516 linia wysokiego napięcia, 515 kolej jednotorowa, 515.1 dwutorowa, 515.2 wąskotorowa, 522 ogrodzenie, 526 budynek / 526.1 mały / 526.2 niemieszkalny, 527 obszar zabudowany, 536 ambona, 538 paśnik, 532.1 mogiła
opisy	603 punkt wysokościowy z opisem, 902 opis kursywą (numer oddziału, gatunek drzew), 901.x teksty 30 / 20 / 12 pt

Ramki stron: 990.4 Ramka A4 i 990.3 Ramka A3 — prostokąt strony w prawdziwym rozmiarze i (przerywaną linią) obszar bezpieczny z marginesem 10 mm. Postaw ramkę, żeby zaplanować wycinek do druku; dla układu poziomego obróć ją o 90°. Ramki widać tylko na ekranie — nie drukują się. 707.3 Granica kartki to brzeg wycinka, który się drukuje.

Nie zmieniaj koloru ani wyglądu wspólnych symboli. To główna przyczyna dublowania się symboli. Potrzebujesz nowego symbolu? Dodaj go z nowym numerem (9xx) i daj znać sędziemu.

Stare mapy (np. z 2025): w starej mapie Symbole → Zamień zestaw symboli... → wybierz szablon_manewry_25k.omap → Mapowanie symboli → wczytaj 2025_do_2026.crt. Dopiero potem kopiuj z niej obiekty do swojego pliku.

A5. Jak rysować, żeby wszystko działało automatycznie

• Numer PK ( 703) i kod markera ( 720.1 przy PK, 720.4 przy stowarzyszu) stawiaj obok swojego punktu (do ok. 10 mm na mapie), w części Trasa.
• Kody markerów różnych tras mogą na siebie nachodzić — nie szkodzi. Jeśli wzorcówka-podkład pokazuje kody innych tras, stawiaj swoje tak, żeby ich nie zasłaniały. Ostatecznie ułoży je sędzia (B6).
• Linia trasy ( 704): jedna linia od startu, przez wszystkie PK w kolejności, do mety.
  • Wierzchołki stawiaj dokładnie na środkach punktów — przytrzymaj Shift przy klikaniu, wtedy punkt przyciąga się do istniejących obiektów.
  • Możesz też rysować każdy odcinek osobno, byle odcinki łączyły się na punktach.
  • Z tej linii powstaje plik dla Livelox.

A6. Widoki symboli — mapa uczestnika

Twój plik zawiera też stowarzyszy i kody markerów, których nie ma na mapie uczestnika. Ukrywa je widok symboli:

• Widok → Widoki symboli → Mapa uczestnika (albo przycisk Widoki symboli na pasku Części mapy) — ukrywa stowarzyszy, kody markerów, markery do likwidacji, uwagi, romby i strzałki. Tak drukuj mapę uczestnika (ukryte symbole i ramki stron się nie drukują).
• Numery PK / Kody markerów — widoki jak we wzorcówce.
• Bez linii tras (pole wyboru pod widokami) — ukrywa linie tras dodatkowo do wybranego widoku, np. Mapa uczestnika bez linii. Włączasz i wyłączasz je osobno.
• Pokaż wszystkie symbole — wraca do pełnego widoku. Pamiętaj o tym przed dalszą pracą — ukrytych obiektów nie widać i nie da się ich zaznaczyć.

A7. Wysyłanie zmian

1. Zapisz (Ctrl+S) — bez zmiany nazwy pliku.
2. Na Dysku: Nowy → Prześlij plik → Twój plik → wybierz „Zastąp istniejący plik" (nie „Zachowaj oba pliki").
3. Jeśli zmieniłeś część Trasa albo Aktualizacje, napisz do sędziego, co zmieniłeś, np. „H wgrany: przesunięty PK 5”. Zmiany tylko w Robocze nie wymagają ani wysyłania, ani wiadomości. Wysyłaj po każdym dniu pracy (Zasady pracy).

A8. Świeża wzorcówka u Ciebie

Pobierz nową wzorcowka_2026.omap do tego samego folderu (nadpisz). Program sam odświeży podkład (pojawi się komunikat „Wczytano ponownie podkład …"). W zwykłym Mapperze: zamknij i otwórz swój plik.

Co widać z wzorcówki wybierasz sam: Podkłady → Okno ustawień podkładu → zaznacz wiersz wzorcowka_2026.omap → Edytuj → Widok symboli → Numery PK, Kody markerów, Mapa uczestnika albo Jak zapisano w pliku (to, co było widać we wzorcówce przy jej zapisie). Wybór zapisuje się w Twoim pliku i działa też po każdym odświeżeniu wzorcówki. (W zwykłym Mapperze widać wzorcówkę tak, jak ją zapisano.)

A9. Gdy sędzia poprawia Twój plik

1. Sędzia napisze „STOP H”. Wyślij aktualną wersję (A7), odpisz „H wysłany, wstrzymuję” i nie zmieniaj pliku.
2. Gdy sędzia napisze „H oddany” — pobierz plik i nadpisz swój. Dopiero potem edytuj. Jeśli plik był otwarty, program zapyta: „Plik … został zmieniony przez kogoś innego" → kliknij Wczytaj ponownie.
3. Jeśli zapiszesz plik, który w międzyczasie zmienił ktoś inny, program zapyta: Nadpisz / Zapisz jako... / Anuluj. Jeśli nie wiesz, co wybrać — Anuluj i napisz do sędziego.
4. Jeśli przez pomyłkę wyślesz starszą wersję — bez paniki: wzorcówka to wykryje i sędzia naniesie poprawki ponownie.

A10. W terenie (Android)

• Zwykły Mapper z Twoim plikiem trasy. Po powrocie skopiuj plik na komputer i wyślij (A7). Nie edytuj tego samego pliku na dwóch urządzeniach naraz.
• Przy otwieraniu zwykły Mapper ostrzeże: „Części tego pliku nie mogą być odczytane przez tę wersję programu Mapper…” — to tylko widoki symboli, nic się nie dzieje. Na telefonie nie ma widoków: wszystkie symbole są widoczne.
• Skopiuj też wzorcowka_2026.omap (i podkłady) do tego samego folderu na telefonie. Zwykły Mapper pokaże ją jako podkład, ale razem z Twoją własną trasą (w starszej wersji, z ostatniego zapisu wzorcówki). Własną trasę pomija tylko wersja „Manewry". Jeśli to przeszkadza, ukryj podkład wzorcówki.
• Wzorcówkę możesz też otworzyć na telefonie bezpośrednio (np. żeby zobaczyć wszystkie trasy). Nic nie trzeba scalać: wzorcówka zawiera kopie wszystkich części. Pokaże stan z ostatniego zapisu wzorcówki, także części ukryte. Program ostrzeże o nowszym formacie pliku — nie zapisuj jej tam.

Część B — sędzia

B1. Przygotowanie (raz na sezon)

1. Szablon. szablon_manewry_25k.omap ma symbole, kolory i widoki symboli (Numery PK, Kody markerów, Mapa uczestnika i łączony Bez linii tras, B3), bez podkładów i georeferencji — teren co roku jest inny. Raport: szablon_raport.txt; szablon tworzy narzędzie z reguł porzadki_symboli.json i symboli symbole_2026.xml (można je zmienić i uruchomić narzędzie ponownie).
2. Wzorcówka na tegoroczny teren.
   • Otwórz szablon i Zapisz jako wzorcowka_2026.omap w folderze Manewrów.
   • Ustaw georeferencję (Mapa → Georeferencja..., np. EPSG:2180) i dodaj podkłady (Podkłady → Otwórz podkład...). Zapisz.
   • Zrób to przed utworzeniem plików tras — pliki tras dostają georeferencję i podkłady z wzorcówki.
3. Pliki tras — narzędziem (zalecane): MANEWRY_HUB=…/wzorcowka_2026.omap ./manewry_hub_2026 (z katalogu build/test; tylko wybrane trasy: MANEWRY_ROUTES=H,HK,AZ). Narzędzie we wzorcówce dodaje części H Himalajska, H aktualizacje, …, tworzy obok niej pliki H.omap … B2.omap (części Trasa, Aktualizacje, Robocze) połączone z tymi częściami, ustawia przypisanie symboli (krok 4), kolory części (krok 5) i blokuje części tras. Nie nadpisuje istniejących plików tras.
4. Albo ręcznie:
   • Dodaj części (Mapa → Dodaj nową część...): H Himalajska, HK Himalajska Krótka, AZ Alpejska Zimowa, AL Alpejska Letnia, T1 Tatrzańska 1, T2 Tatrzańska 2, B1 Beskidzka 1, B2 Beskidzka 2. Pierwsze słowo nazwy części to kod trasy, używany np. w eksporcie dla Livelox.
   • Mapa → Połączony plik → Utwórz pliki z części mapy...: zaznacz części tras; część w nowych plikach: „Trasa"; dodatkowe części: „Aktualizacje, Robocze"; zostaw zaznaczone „Połącz pierwszą dodatkową część jako osobną część tej mapy".

   • Przypisz symbole dla każdej trasy: zaznacz jej część → Połączony plik → Przypisanie symboli.... Numer trasy r: H=1, HK=2, AZ=3, AL=4, T1=5, T2=6, B1=7, B2=8.

     Symbol w pliku trasy	Symbol we wzorcówce
     702.0	72r.1 (PK trasy)
     703.0	72r.3 (numer PK trasy)
     704.0	72r.6 (linia trasy)
     720.1	72r.4 (kod markera trasy)

     Stowarzysze i ich kody ( 720.2, 720.4) zostają czarne, wspólne dla wszystkich tras — z F9 widać, czyje są. - Kolory części (do F9): kliknij kolor w Oknie części mapy. Części tras dostają kolory tras (Inny kolor...); części … aktualizacje i Wspólne — Bez koloru (przy F9 zachowują swoje kolory). 5. Część Wspólne jest Twoja. Na koniec dodasz jeszcze część Wstawka 1:10 000 (B5). Uwagi do tras (np. po sprawdzeniu mapy) możesz trzymać w osobnej, niepołączonej części Uwagi (symbol 729.2 i inne zwykłe symbole) i ukrywać ją przy druku. 6. Zapisz wzorcówkę, wyślij wszystko na Dysk, roześlij autorom link i część A.

B2. Codzienna praca

1. Pobierz z Dysku pliki tras (pojedynczo albo cały folder jako zip). Przy zipie nie nadpisuj swojej lokalnej wzorcówki starszą kopią z Dysku.
2. Otwórz wzorcówkę — części tras wczytają się same. Gdy wzorcówka jest otwarta, nowo pobrany plik trasy wczyta się w ciągu kilku sekund.

3. Sprawdź stany w Oknie części mapy (kolumna „Plik", podpowiedź po najechaniu myszą):

   Stan	Znaczenie
   zielona kropka „Aktualna"	wszystko w porządku
   niebieska „Plik zmieniony"	zaraz się wczyta
   pomarańczowa „Zmieniona tutaj"	zmieniłeś część we wzorcówce (patrz B4); kropka zmienia kolor zaraz po zmianie
   czerwona „Konflikt"	zmieniono i plik, i część
   szara „Brak pliku"	pliku nie ma w folderze, wzorcówka pokazuje ostatnią wczytaną wersję

   4. Zapisz wzorcówkę i wyślij na Dysk (dla autorów). Autorzy sami wybierają, który widok wzorcówki widzą (A8); bez wyboru widzą ten, z którym ją zapisałeś.

B3. Widoki i sprawdzanie

• Widoki symboli (Widok → Widoki symboli albo przycisk na pasku Części mapy):
  • Numery PK — jak dawna wzorcowka_all: punkty, numery, linie tras, stowarzysze.
  • Kody markerów — jak dawna wzorcowka_markery: punkty z kodami markerów, stowarzysze z kodami, markery do likwidacji.
  • Mapa uczestnika — punkty i numery wszystkich tras, bez stowarzyszy i kodów.
  • Bez linii tras — pole wyboru pod widokami: ukrywa linie tras dodatkowo do każdego z powyższych widoków (widok łączony).
  • Pokaż wszystkie symbole; Zapisz ukryte symbole jako widok... zapisuje własny widok: najpierw ukryj symbole w oknie Symbole (zaznacz kilka z Ctrl → prawy klik → Ukryj obiekty z wybranymi symbolami). Opcja Można łączyć z innymi widokami robi z niego widok łączony jak Bez linii tras (wtedy przed ukrywaniem pokaż wszystkie symbole).
  • Autorzy wybierają widok wzorcówki u siebie (A8), więc wzorcówkę można wysyłać z dowolnym widokiem.
• Widok → Koloruj według części mapy (F9) — od razu widać, czyj jest każdy stowarzysz i każda aktualizacja.
• Widok → Przyciemnij pozostałe części (Shift+F9) — wyróżnia aktualną część.
• Oko / kłódka w Oknie części mapy; w menu kontekstowym „Pokaż tylko tę część", „Zablokuj pozostałe części".

• Narzędzia → Sprawdź odległości punktów... (albo przycisk z dwoma kółkami w Oknie części mapy) — wyszukiwanie kolizji:

  • Symbole: numer „702 72" zaznacza PK wszystkich tras i stowarzyszy.
  • Ustaw próg (np. 50 m). „Tylko pary z różnych części mapy” — kolizje między trasami; „Wszystkie pary” — także w obrębie jednej trasy.
  • Sprawdzane są wszystkie widoczne części. Ukryj część „Wstawka 1:10 000” (oko), bo jej punkty są powiększonymi kopiami.
  • Lista par od najbliższych, z opisami punktów (tymi, które są widoczne: numery albo kody markerów; gdy żaden opis nie jest widoczny — najbliższym ukrytym). Lista sama się odświeża po zmianie widoku. Dwuklik pokazuje parę na mapie.

  - Ile markerów rozwiesić? Prawy klik na symbolu w oknie Symbole → Policz obiekty z tym symbolem... Dla kilku symboli naraz (np. 721.1 … 728.1 i 720.2) zaznacz je z Ctrl → Policz obiekty z wybranymi symbolami... — tabela: liczba w każdej części i razem. (Zaznaczanie obiektów działa tylko w jednej części mapy, więc do liczenia służy to polecenie.)

B4. Poprawianie

• Domyślnie: napisz do autora.
• Szybko: Edytuj w pliku źródłowym (Ctrl+Shift+E).
  • Zaznacz obiekt (albo wskaż go myszą) → Ctrl+Shift+E.
  • Plik trasy otworzy się w nowym oknie, w tym samym miejscu, z zaznaczonym obiektem.
  • Popraw, Ctrl+S, zamknij — wzorcówka odświeży się sama.
• Bezpośrednio we wzorcówce:
  • Odblokuj część (kłódka), popraw, zapisz wzorcówkę.
  • Pojawi się okno „Zaktualizuj pliki tras" → Zaktualizuj pliki i zapisz.
  • Jeśli plik trasy zmienił się w międzyczasie, okno pokaże to na czerwono. Do wyboru: Nie zapisuj teraz / Nadpisz plik tą częścią mapy / Wczytaj plik, porzuć zmiany tutaj.
• Zanim zmienisz plik trasy: napisz „STOP H” i poczekaj na plik od autora (A9). Po zmianie: wyślij plik na Dysk i napisz „H oddany”.
• Gdy autor wyśle plik bez Twoich poprawek (pracował na starej kopii):
  • Wzorcówka nie wczyta go automatycznie i pokaże konflikt z komunikatem „… nie zawiera zmian zapisanych do niego …".
  • Wtedy Połączony plik → Ponownie nanieś zmiany zapisane do pliku... — Twoje poprawki trafią do nowej wersji pliku autora.
  • Albo Wczytaj ponownie z pliku, jeśli chcesz je porzucić.

B5. Dzień zawodów

• Pobierz ostatnie pliki tras, otwórz wzorcówkę, sprawdź, że wszystkie części są „Aktualne".
• Wstawka 1:10 000 (powiększenie okolic startu): dodaj część Wstawka 1:10 000 (bez połączenia z plikiem). Skopiuj do niej obiekty z okolic startu z części tras (odblokuj część, zaznacz, Ctrl+C; przełącz na wstawkę, Ctrl+V), powiększ 2,5× (Narzędzia → Skaluj obiekty, klawisz Z) i przesuń na miejsce wstawki. Wstawka nie zmienia się sama — zrób ją na końcu. Przy sprawdzaniu kolizji ją ukrywaj, w eksporcie dla Livelox odznacz.
• Mapa zbiorcza na metę: wybierz widok symboli (np. Mapa uczestnika), pokaż potrzebne części, Plik → Drukuj... / Eksportuj jako... (PDF / JPG / KMZ). Ukryte części i ukryte symbole nie są drukowane.
• Kody 2-znakowe (wzorcówka kodów):
  1. Zapisz wzorcówkę (Ctrl+S), potem Plik → Zapisz jako... wzorcowka_kody_2026.omap. Od teraz pracujesz na kopii.
  2. Połączony plik → Odłącz wszystkie części mapy... — kopia nie będzie się już zmieniać razem z plikami tras, a przy zapisie nie zaproponuje zmian w plikach tras.
  3. Widok Kody markerów, odblokuj części i wpisz kody 2-znakowe w miejsce kodów markerów (te same symbole: 72r.4 przy PK, 720.4 przy stowarzyszach).
• Livelox: Plik → Eksportuj jako... → Trasy z części mapy (IOF XML 3.0)...
  • Najpierw wybierz widok Numery PK — opisy punktów są brane z widocznych tekstów (numerów, nie kodów markerów). Gdy przy punkcie nie ma widocznego opisu, brany jest najbliższy ukryty, a program o tym ostrzega.
  • Wpisz nazwę imprezy, sprawdź nazwy i kody tras; odznacz Wspólne i Wstawka 1:10 000.
  • Symbole linii: „704 72", symbole punktów: „702 72".
  • Przed zapisem program pokaże listę problemów (np. punkt bez numeru, wierzchołek poza punktem).
  • Identyfikatory: H/1, H/A, …, start S1/S2, meta F1.

B6. Układanie kodów markerów

• Autorzy wpisują kody markerów w swoich plikach (część Trasa), obok swoich punktów. Kody różnych tras nachodzą na siebie.
• Gdy autorzy skończą wpisywanie (po rozwieszeniu markerów):
  1. Napisz „STOP” do autorów i poczekaj na aktualne pliki (jak w B4).
  2. Otwórz wzorcówkę, widok Kody markerów, odblokuj części tras (kliknij nagłówek z kłódką).
  3. Poprzesuwaj kody tak, żeby każdy był czytelny. Zapisz wzorcówkę → Zaktualizuj pliki tras zapisze nowe położenia kodów w plikach tras.
  4. Wyślij zmienione pliki tras na Dysk i napisz „oddane” (A9).
• Układ kodów jest więc w plikach tras — autorzy go widzą i zachowują. Jeśli autor wyśle plik bez Twoich przesunięć, wzorcówka to wykryje (B4: Ponownie nanieś zmiany…).

B7. Sprzeczne aktualizacje mapy

Dwaj autorzy poprawili ten sam fragment mapy (zdublowane albo trochę inne obiekty w … aktualizacje): 1. F9 (kolory według części) pokazuje, czyja jest która wersja (części … aktualizacje bez koloru zachowują swoje kolory — na czas sprawdzania nadaj im kolory). Zdecyduj, która zostaje. 2. Autor wersji odrzuconej przenosi ją w swoim pliku do części „Robocze" (A3: prawy klik na „Robocze" → Przenieś tutaj wybrane obiekty) albo ją usuwa. Wtedy zniknie z wzorcówki, a autor zachowa ją u siebie do wglądu. 3. Pod koniec przygotowań przenieś zatwierdzone aktualizacje do części „Wspólne" (we wzorcówce: odblokuj … aktualizacje, zaznacz → prawy klik na „Wspólne" → Przenieś tutaj wybrane obiekty). Przy zapisie wzorcówka zaproponuje usunięcie ich z pliku autora (B4: Zaktualizuj pliki tras) — wyślij ten plik autorowi (A9). Od tej chwili wszyscy widzą je we wzorcówce jako część mapy bazowej.

Problemy

• H (1).omap — nadpisz oryginał, usuń kopię.
• Szara kropka „Brak pliku" — plik trasy nie leży obok wzorcówki albo ma inną nazwę.
• „Zaimportowano N symboli" — autor dodał symbol albo zmienił wygląd wspólnego. Ustaw Przypisanie symboli albo poproś autora o poprawkę.
• Obiekt nie daje się zaznaczyć, a w Oknie części mapy mruga wiersz — obiekt jest w zablokowanej części mapy. Odblokuj ją (kłódka).
• Nie widać części obiektów — włączony jest widok symboli, który je ukrywa. Widok → Widoki symboli → Pokaż wszystkie symbole.
• „Wybierz wszystkie obiekty z tym symbolem” (prawy klik na symbolu) wybiera w innej części — gdy w aktualnej części nie ma takich obiektów, program przełącza się na część, w której jest ich najwięcej. Obiekty z części zablokowanych i ukrytych nie są zaznaczane. Do liczenia we wszystkich częściach: Policz obiekty z tym symbolem... (B3).
• Zwykły Mapper nie powinien zapisywać wzorcówki — zgubiłby połączenia z plikami tras. Ostrzega o tym przy otwarciu („Nieobsługiwany, nowszy format wersji pliku…").

Legenda symboli

Wzory narysowane przez Mapper w skali 1:25 000, powiększone mniej więcej dwukrotnie: z lewej na białym, z prawej na szarym tle lasu ze skanu. Bez symboli tras we wzorcówce (721–728), tekstów 901.x i ramek stron.

Rzeźba

Wzór	Symbol
	101.0 Poziomica Poziomica zasadnicza, jak na mapie topograficznej 1:25 000 (0,11 mm).
	102.0 Poziomica zgrubiona Poziomica zgrubiona (0,18 mm).
	103.0 Poziomica pomocnicza Poziomica pomocnicza, długie kreski (4 mm, przerwa 0,4 mm).
	103.1 Poziomica pomocnicza (krótkie kreski) Poziomica pomocnicza, krótkie kreski (1,2 mm, przerwa 0,4 mm), np. dla połówkowego cięcia.
	104.0 Kreska spadu Kreska spadu na poziomicy, w stronę spadku terenu.
	105.0 Opis poziomicy Wysokość poziomicy, jak na mapie (Arial 1,6 mm, brązowy).
	106.0 Skarpa Skarpa ziemna z kreskami.
	106.1 Skarpa umocniona / nasyp Czarna skarpa z kreskami, np. nasyp drogi.
	106.2 Skarpa – kreski Pojedyncze kreski skarpy, do rysowania wysokiej skarpy ręcznie.
	107.0 Wał ziemny
	109.0 Wąwóz / rów erozyjny
	110.0 Mały rów erozyjny

Wody

Wzór	Symbol
	301.0 Woda (jezioro, staw)
	301.1 Linia brzegowa Linia brzegowa wód (0,12 mm).
	302.0 Oczko wodne
	305.0 Rzeka / strumień Ciek wodny (0,3 mm).
	306.0 Rów / strumyk Rów melioracyjny albo mały ciek (0,15 mm).
	307.0 Rów okresowy Rów albo ciek okresowy (przerywany, 0,15 mm).
	308.0 Wąskie bagno
	309.0 Bagno nieprzechodnie
	310.0 Bagno
	310.1 Małe bagno
	311.0 Teren podmokły Teren podmokły jak na mapie: czarne pionowe kreski „‖” w rozstawie ok. 4 mm (zawsze pionowe). Pojedynczy znak: 311.1.
	311.1 Teren podmokły (znak) Pojedynczy znak terenu podmokłego „‖” (kreski 0,65 mm co 0,45 mm), do stawiania w rozproszeniu jak na mapie.
	312.0 Studnia
	313.0 Źródło
	314.0 Obiekt wodny szczególny (x)

Roślinność

Wzór	Symbol
	405.0 Las Las: szary jak na podkładzie (szary 16%). Do zamalowania nowego lasu na mapie; zakrywacz i młodnik narysowane na nim są widoczne.
	406.0 Młodnik Młodnik albo uprawa leśna: biały, z szarym kreskowaniem. Obrysuj granicą lasu (416.0).
	414.0 Granica upraw
	415.1 Zakrywacz podkładu Białe pole, zakrywa podkład (np. nowa polana, wycięty las).
	416.0 Granica lasu / roślinności Granica lasu, młodnika, polany: kropki 0,28 mm co 0,72 mm, jak na mapie.
	418.0 Obiekt roślinny szczególny (x)
	419.0 Charakterystyczne drzewo (o)

Drogi i obiekty

Wzór	Symbol
	502.0 Droga utwardzona (szosa) Droga o nawierzchni twardej: dwie czarne linie z wypełnieniem (0,88 mm), jak na mapie.
	503.0 Droga gruntowa ulepszona Dwie cienkie linie z białym środkiem (0,69 mm), jak na mapie.
	503.5 Zakrywacz podkładu – liniowy Biała linia 4 mm, zakrywa podkład (np. zarośniętą drogę).
	504.0 Droga gruntowa Linia ciągła 0,22 mm.
	505.0 Droga polna / leśna Długie kreski: 4 mm, przerwa 0,8 mm, grubość 0,22 mm.
	506.0 Ścieżka Krótkie kreski: 1,1 mm, przerwa 0,55 mm, grubość 0,18 mm.
	507.0 Ścieżka słabo widoczna Ścieżka, której nie ma na mapie topograficznej: cienkie krótkie kreski (0,7 mm, przerwa 0,5 mm, 0,15 mm).
	509.0 Przecinka / linia oddziałowa Przecinka w lesie: cienkie długie kreski (3 mm, przerwa 0,75 mm, 0,15 mm).
	512.0 Kładka / mostek
	515.0 Kolej jednotorowa Kolej normalnotorowa: czarna linia 0,55 mm, poprzeczna kreska co 7,4 mm (jeden tor).
	515.1 Kolej dwutorowa Kolej normalnotorowa dwutorowa: czarna linia 0,55 mm, pary poprzecznych kresek co 7,4 mm, jak na mapie.
	515.2 Kolej wąskotorowa Kolejka wąskotorowa (np. leśna): linia 0,25 mm z poprzecznymi kreskami co 2,4 mm.
	516.0 Linia wysokiego napięcia Linia energetyczna jak na mapie: cienka linia ze strzałkami co 8 mm, na przemian w obie strony.
	518.1 Przepust
	522.0 Ogrodzenie
	526.0 Budynek
	526.1 Budynek mały Budynek mieszkalny: czarny kwadrat 0,6 mm.
	526.2 Budynek niemieszkalny Budynek gospodarczy: pusty kwadrat 0,9 mm.
	526.3 Logo - czerwony
	527.0 Obszar zabudowany Czarne kreskowanie zabudowy.
	530.1 Ruina
	532.1 Mogiła
	535.0 Wieża / maszt
	536.0 Ambona
	538.0 Paśnik
	539.0 Obiekt sztuczny szczególny (o)
	540.0 Obiekt sztuczny szczególny (x)

Inne

Wzór	Symbol
	601.0 Linia północy magnetycznej
	603.0 Punkt wysokościowy Kropka punktu wysokościowego.
	603.1 Opis punktu wysokościowego Wysokość punktu, jak na mapie (Arial 1,7 mm), np. 154,1.

Trasa i oznaczenia

Wzór	Symbol
	701.0 Start
	702.0 Punkt kontrolny (PK) PK Twojej trasy. We wzorcówce wyświetla się kolorem trasy (72r.1).
	703.0 Numer PK Numer PK, obok punktu (do ok. 10 mm), w części Trasa.
	704.0 Linia trasy Jedna linia od startu przez wszystkie PK do mety; wierzchołki na środkach PK.
	705.0 Trasa oznakowana
	706.0 Meta
	707.0 Granica nieprzekraczalna
	707.3 Granica kartki Brzeg wycinka mapy (drukuje się). Strony do druku: Ramka A4 / A3 (990.x).
	708.0 Przejście
	709.0 Teren zakazany
	710.0 Teren niebezpieczny
	711.0 Zakaz przejścia
	712.0 Pierwsza pomoc
	713.0 Punkt odżywczy
	720.1 Kod markera PK Kod markera przy PK. We wzorcówce wyświetla się kolorem trasy (72r.4); w dniu zawodów kod 2-znakowy.
	720.2 Stowarzysz
	720.4 Kod markera stowarzysza Kod markera przy stowarzyszu; zawsze czarny.
	720.9 Marker do likwidacji
	729.2 Uwagi Uwagi do sprawdzenia (np. w osobnej części mapy).
	729.3 Romb
	729.4 Strzałka